29.3 C
İstanbul
Cumartesi, Temmuz 13, 2024

Bir Tayvan Başyapıtı: Parlak Bir Yaz Günü

İngilizcedeki adı “A Brighter Summer Day” olan ve Türkçeye “Parlak Bir Yaz Günü” olarak çevrilmiş olan bu film, adını Elvis Presley’in “Are You Lonesome Tonight” adlı şarkısının sözlerinden almıştır. Bu film 1991 yılında vizyona girmiştir ve yönetmeni Tayvanlı Edward Yang’dır.

Edward Yang 1947 yılında Çin’de doğmuştur. Ancak henüz çocukken ailesiyle Tayvan’a göçmüşlerdir. Bu nedenle de kendisi Tayvan’da büyümüştür. Parlak Bir Yaz Günü adlı filmi 1960 yılında Tayvan’ın başkenti Taipei’de yaşayan bir genci (Şiao S’ır) anlattığından dolayı, Edward Yang’ın, filmde çocukluğunun Tayvan’ından bahsettiği söylenebilir.

1960 Yılında Tayvan

Filmde Tayvan’ın tarihî olaylarına dolaylı atıflar bulunmaktadır. Bu nedenle, filmin daha iyi anlaşılması için, Tayvan’ın yakın tarihi ile ilgili kısa bir bilgi vermek gerekmektedir.

Tayvan 1895 yılında gerçekleşen Çin-Japonya savaşı sonrasında Japonların eline geçmiştir.[1] 1945 yılında ise Çinliler Japonlardan, İkinci Dünya Savaşı’nı Japonların kaybetmesi üzerine, Tayvan’ı geri almışlardır. Unutmamak gerekir ki Çin’in başında 1928-1949 yılları arasında Çiang Kai-Şek bulunmuştur. 1949 yılında Çiang Kai-Şek’in ordusu Mao Zedong’un ordusuna yenildiğinde Çin, Mao Zedong’un kontrolüne geçmiştir.

1949 yılında Çin’in kontrolünü Mao Zedong’a kaybeden Çiang Kai-Şek, yanında yaklaşık iki milyon kişiyle burayı terk ederek Tayvan’a kaçmıştır. Her ne kadar Tayvan’da liderliği ilk başlarda halk nezdinde kabul görmemiş olsa da Kore Savaşı ve Soğuk Savaş, Çiang Kai-Şek’in önemini arttırmıştır. Sonuç olarak 1952 yılında Çiang Kai-Şek resmî olarak Tayvan’ın lideri olmuştur. Burada bilinmesi gereken Çiang Kai-Şek’in komünist korkusundan dolayı ülkeyi çok sert askerî yasalar ile yönetmiş olmasıdır.[2] Bu baskıcı rejim ancak Çiang Kai-Şek öldükten yaklaşık 10 yıl sonra, 1987 yılında, hafifletilmiştir.

Parlak Bir Yaz Günü

İşte Edward Yang’ın dört saatlik filminin odak noktası olan Şiao S’ır adlı gencin yaşadığı 1960 yılı bu türden baskıcı bir dönemdir. Buna ek olarak Şiao S’ır’ın orta gelirli memur ailesi Tayvan’a yaklaşık 10 yıl önce Mao Zedong’dan kaçarak yerleşmiştir ve diğer göçmenlerle birlikte pek de şık olmayan bir semtte oturmaktadır.

Kültürel ve sosyal zorluklara ekonomik zorluklar da eklenince, döneminde Çin’den Tayvan’a göçmüş olan ailelerin çocukları zorlu bir çocukluk yaşamaktadırlar. Bu dönemde çeteler de kuran gençler, kendi aralarında savaşmaktadırlar.

Bununla birlikte filmde o dönemdeki Tayvan gençliğinin Amerikan popüler kültüründen etkilenmeye başladığı da görülmektedir. Rock n’ Roll konserleri, jöleli parlak saçlar ve zengin çocuklarında görülen kot pantolonlar filmde bu etkiye yapılan göndermelerdir.

Sonuç olarak Tayvan film kültüründe ve uluslararası arenada büyük saygı gören bu film, izlenmeye değer bir filmdir. Filmin fragmanı:

[1] Filmde çocuklardan birisinin, evlerinin eski bir Japon generaline ait olduğunu söylemesi ve tavan arasında bir Japon samuray kılıcı (katana) bulduğunu belirtmesi bu nedenledir.

[2] Filmde gizli polisin insanları günlerce sorguya çekebilmesi, şüphelileri buz üstünde oturtarak onlara işkence etmesi ve filmde sürekli tankların geçmesi bu askerî rejimin varlığı ile açıklanabilir.

SON YAZILAR
İLGİLİ HABERLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.