3.7 C
İstanbul
Çarşamba, Şubat 21, 2024

Afrika’da Kemalizmin Etkileri ve Milliyetçilik

Kurtuluş Savaşı, o dönemki emperyalizme karşı yapılan bir savaş olması ve bu savaşın kazanılması nedeniyle, tüm dünyada yankı uyandıran bir direniş mücadelesi olmuştur. Emperyalist devletler olan İngiltere, İtalya ve Fransa’nın Osmanlı Devleti’nin topraklarını paylaşmaları ve Yunanistan’ı da bu konuda kışkırtmaları, savaşın adeta sömürgeciliğe karşı bir başkaldırıya  dönüşmesine neden olmuştur.[1]

Osmanlı Devleti, Almanya’nın yanında 1. Dünya Savaşı’na girmiş ve kaybetmiştir. Ardından gelen Kurtuluş Savaşı’ndan sonra ülke yeni bir reform sürecine girmiş ve Türkiye Cumhuriyeti kurulmuştur. Dünyanın en güçlü devletlerine karşı yapılan ilk savaş olması, emperyalist ülkelere karşı zafer kazanılabileceğini göstermiştir. Zayıf bir devletin aniden gelişen reformlarla Atatürk tarafından atağa geçirilmesi, Afrika’da ülkelere umut ışığı olan bir örnek teşkil etmiştir.

Atatürk, Türkiye’deki milli mücadelenin diğer ülkelerdeki benzer nitelikteki hareketlerin bir parçası olduğunu dile getirmiştir. Uluslararası bir başarıya imza atan Atatürk’e Asya ve Afrika’dan birçok tebrik mesajı gelmesi bu anlamda şaşırtıcı olmamıştır.[2]

1912 yılında Atatürk Libya’da sömürgecilere karşı savaşmış ve bu nedenle Afrika insanını yakinen tanımaktadır. Milli mücadele bittiğinde Afrika için sarfettiği sözler, Atatürk’ün bağımsızlığa olan inancının ne seviyede olduğunu göstermektedir:

Bizzat, bir sene devam eden bir muharebe esnasında Afrika’da o mücadeleyi yapan insanlar içinde bulundum. Onlarla yakından temasım, fikirlerine derin vukufum vardır. Afrika insanları belki hürriyeti şahsiyyelerini daha evvel idrak etmişlerdi. Fakat fırsat bulamadılar; müstevliler ve onların mütecaviz orduları kendilerini tazyikten hiçbir vakit hâli kalmadı. Fakat bu tazyik ne kadar kuvvetli olursa olsun, bu fikir hareketine karşı duramayacaktır. Bütün mazlum milletler bir gün zalimleri mahv ve nâbut edecektir…Bizim milletimiz o zaman bu gayeye vasıl olan milletler arasındaki takaddümüyle iftihar edecektir. (Hakimiyeti Milliye Gazetesi, 4 Ocak 1922, Ankara).[3]

Fransız asker ve devlet adamı General Charles de Gaulle’ün Atatürk hakkındaki şu sözleri, eski kolonyalist bir ülkenin liderinin bile bağımsızlık mücadelesi noktasında tüm uluslara ilham kaynağı olan Atatürk’e hayranlık duyabileceğini göstermiştir: Atatürk şereflerin en yücesine, milletinin kurtuluşunu, yeniden dirilişini sağlama şerefine erişmiştir.[4]

Nitekim Atatürk, pahalıya mâl olsa da Afrika ve Asya uluslarının bağımsızlık mücadelesi yoluna girmesi gerektiğine inanmıştır.

                                                                                             Oğuz Kağan BATI

[1] Numan Hazar. Küreselleşme Sürecinde Afrika ve Türkiye-Afrika İlişkileri. Uşak Yayınevi. 2011. Ankara. ss.20.

[2] Turhan Feyzioğlu. Milli Kurtuluş Önderi Atatürk ve Milletlerarası Etkisi. Erişim: 03.12.2014. www.atam.gov.tr/dergi/sayi-07/milli-kurtulus-onderi-ataturk-ve-milletlerarasi-etkisi

[3] Numan Hazar. A.g.e. ss. 21.

[4] Turhan Feyzioğlu. A.g.e.

SON YAZILAR
İLGİLİ HABERLER

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Bu site, istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanıyor. Yorum verilerinizin nasıl işlendiği hakkında daha fazla bilgi edinin.