Fransa’da toplumsal yapı soylular, ruhban sınıfı ve halktan oluşuyordu. Soylular ve ruhban sınıfı vergi vermiyordu. Burjuva sınıfı da vergi veriyor, ama hiçbir siyasi hakka sahip değildi. Burjuva sınıfı bu nedenle devrime sebep oldu. Fransız devriminin ardından monarşiye karşı fikirlerin Avrupa’ya yayılmasını engellemeye çalışan devletler ve Fransız orduları arasında Napolyon savaşları başladı. Napolyon Avrupa’da tek güç olmayı hedefledi. Kıta Sistemini kurdu. İngiltere, Napolyon’un Kıta Sistemine deniz ablukasıyla yanıt verdi. Koalisyon savaşları oldu. Sonunda Kıta Sistemi düştü. Bozulan Avrupa sistemini tekrar inşa etmek için 1815’te Viyana Kongresi toplandı. Castlereagh ve Metternich Avrupa sorumluluğunu üstlendi. İngiltere parlamenter yapıya sahip ada devleti, Avusturya ise çok uluslu kara devletiydi. Bu farklılığa rağmen onları biraraya getiren Avrupa barış ve düzeninin gerçekleştirilmesiydi. İngiltere ve Avusturya kıtada bir devletin egemen olmasını engelleyecek, Avrupa’yı yeniden yapılandıracaklardı. Bu kongreye tüm Avrupa devletleri katıldı ve uluslararası kongrenin ilk örneği oldu. Kongre sonunda Belçika ve Hollanda birleşti. Germen federasyonu kuruldu. Avusturya, Venedik’i aldı. Avrupa’da yeni bir statü doğdu. Viyana’dan sonra Avrupa’da restorasyon devri başladı. 2 ayrı bağlaşma kuruldu : Kutsal ittifak ( Rusya, Prusya, Avusturya ) ve Dörtlü ittifak (Rusya, Prusya, Avusturya ve İngiltere )

1830 ve 1848’de Viyana Kongresi kararlarına tepki gösterildi. Bu tepki ilk Fransa’da başladı ve  diğer Avrupa ülkelerine yayıldı. Fransa’da Cumhuriyet ilan edildi. İtalya ve Almanya’da siyasi birlik kurulma yolunda adım atıldı.İtalya, Roma ve Venedik’i alarak siyasi birliğini sağladı. Almanya  Zollverein -Alman Gümrük Birliği- ile ortak gümrüğü sağladı. Bismarck,  Alsace Lorraine’i alarak demir,çelik ve gözyaşı ile siyasi birliği kurdu.

4 imparatorluğun çöktüğü, ciddi kayıplara neden olan topyekûn bir savaşa dönüşen 1.Dünya Savaşı sonrası iki savaş arası döneme girildi. Revizyonistler ve anti-revizyonistler ortaya çıktı. 1945’te Hitler’in Almanya’yı işgaliyle 2.Dünya savaşı başladı. Batı’da Normandiya çıkarmasıyla, Doğu’da Hiroşima ve Nagazaki ile savaş sona erdi. Paylaşım savaşları sonucu bozulan Avrupa düzeninin inşası için çeşitli konferanslar yapıldı. 1945 Şubat ayında Yalta Konferansında Churchill, Roosevelt ve Stalin biraraya geldi.  Almanya’nın silahsızlandırılmasına ve BM’nin kurulmasına karar verilip, Almanya 4 işgal bölgesine ayrıldı. Yine aynı yıl Potsdam Konferansı yapıldı. Nazi Almanyası işgal ettiği yerlerden arındırıldı. Savaş suçluları Nurnberg ve Tokyo Mahkemelerinde yargılandı. Avrupa sınırları bu konferanslarla belirlenip yeni Avrupa düzeni oluşturuldu.

Amerikalı yöneticiler ve devlet başkanı Truman, Sovyet tehdidini önlemek için Türkiye’ye ve Yunanistan’a askeri yardım yapma kararı aldı. Marshall Planı ile de 16 ülkeye ”Hava ne olursa olsun birlikte hareket etmeliyiz” sözüyle ekonomik yardım yapıldı. Avrupa’da silahlı saldırıya uğrayan devletlere öteki devletler yardım edecek ilkesi ile Batı Birliği Savunma Örgütü kuruldu. 1949’da  Amerika’nın desteği ile NATO kuruldu. NATO, Batı Almanya’yı dizginlemek için kurulmuştu, ama Batı Almanya 1955’te NATO’ya üye olunca Sovyetler de Varşova Paktını kurdu.

Sorunlar bitmedi. 1956’da İsrail ve Araplar arasında Süveyş Sorunu patlak verdi. Sonrasında Ortadoğu ülkelerini korumak için Eisenhower Doktrini yayınlandı. İngiltere, ABD, Fransa komünist olsun olmasın her türlü ilerici hareketi desteklemeye başladı. Bu tutum Stalin’in benim olmayan bana karşıdır, görüşüyle tamamen çatışıyordu. Böylelikle Stalin Ortadoğu’ya ilgisiz kalıyordu. Bu ilgisizliği Bağdat Paktıyla sona erecekti.

1973- 1978 Petrol krizleri sosyal ve ekonomik politikaları değiştirdi. Demokratikleşme sürecinde bir aksama olmadı.( İspanya, Portekiz hariç) Fransa’da De Gaulle Cezayir Meselesini çözmeden Avrupa uyumunun sağlanamayacağını söylüyordu ve Fransa, Cezayir’deki varlığından vazgeçti.

1979’da Margaret Thatcher ,1982’de Helmut Kahl ile muhafazarlar zafer kazandı. Thatcher  ile başlayan liberalleşme Avrupa Kıtasını etkiledi. Sermayenin ve malların serbestçe dolaşımı 1986’da Tek Senet ile başladı. Doğu ve Batı yumuşaması Pan-Avrupa düzenini getirdi. AET sınırlarının ve Demir Perde’nin ötesinde büyük bir Avrupa kavramının çıktığı görüldü. .

1992 Maastrich Antlaşması ile AET’ nin AB olması yolundaki ekonomik ve parasal birliğini gerçekleştirme yolunda adım atıldı. Sınırsız bir pazar yaratıldı. Ekonomik ve sosyal bütünleşme sağlandı.Tek parayı kapsayacak ekonomik, parasal birlik ve Avrupa vatandaşlığı kavramını oluşturuldu. Ortak bir dış politika ve güvenlik politikası uygulandı.

2004 Anayasa Antlaşması imzalandı. AB anayasası, AB üye ülkelerinin siyasi birlik kurma yolunda attıkları en önemli adımdı. Antlaşmayla AB’ye yerel ve uluslararası kanunlar altında tek bir yasal kişilik kazandırıldı.

Meltem Güleryüz

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.